Voor de meeste mensen is het beter om hun werkgeverspensioen buiten hun belangrijkste vermogenscijfer te houden, omdat je het niet kunt verkopen, er niet op kunt lenen en het niet als kapitaal nalaat. Het hoort wel naast dat cijfer, want in zijn overzicht uit 2025 zette het CBS het pensioenvermogen op € 1.439 miljard, 35% van al het vermogen van huishoudens.
Zonder pensioen oogt iemand met twintig jaar opbouw in een pensioenfonds armer dan hij is, terwijl het totaal met pensioen geld suggereert waar je tot je pensioen niet bij kunt. Hieronder lees je de argumenten, hoe officiële statistieken pensioen behandelen en hoe je er een bedrag aan hangt.
Tel je pensioen mee in je vermogen?
De belangrijkste reden om het weg te laten is dat je niet over het geld kunt beschikken. Het CBS laat het daarom buiten zijn gewone vermogensstatistiek en schrijft dat pensioen vrijelijk beschikbaar noch overdraagbaar is. Je kunt het vóór je pensioendatum niet opnemen of verkopen, dus het helpt niet bij een noodgeval, een eigen inbreng voor een huis of de jaren vóór je AOW als je eerder stopt.
De waarde hangt bovendien af van hoe oud je wordt, want een pensioen keert uit zolang je leeft en je erfgenamen krijgen het kapitaal in het algemeen niet. Overlijd je vóór je pensioen, dan krijgen je partner en kinderen volgens de Rijksoverheid een percentage van je laatste loon zoals je regeling dat vastlegt, en sommige regelingen kennen geen nabestaandenpensioen. De uitkering is belast als inkomen in box 1, terwijl de aanspraak zelf niet in box 3 valt.
Het argument om het wel mee te tellen is de omvang. Het CBS berekende dat huishoudens in 2021 gemiddeld € 152.000 aan pensioenvermogen hadden, tegenover € 261.000 aan al het overige vermogen. Wie het weglaat, onderschat dus wat veel werknemers hebben opgebouwd. In de praktijk werk je daarom met twee cijfers, één zonder pensioen voor beslissingen over geld dat je kunt gebruiken en één met pensioen voor het volledige beeld.
Hoe tellen CBS en DNB pensioenvermogen?
Het CBS laat pensioenvermogen dat via pensioenfondsen is opgebouwd buiten zijn gewone statistieken over huishoudens, zodat de cijfers in ons artikel over gemiddeld vermogen per leeftijd het niet bevatten. De nationale rekeningen tellen het wel, omdat ze de voorzieningen van pensioenfondsen en levensverzekeraars als vorderingen van huishoudens zien. In zijn overzicht uit 2025 voegde het CBS beide samen tot € 4.100 miljard, waarvan € 1.439 miljard pensioenvermogen volgens De Nederlandsche Bank (DNB) voor eind 2022. Volgens DNB beheerden Nederlandse pensioenfondsen eind derde kwartaal 2026 samen € 1.630 miljard, waarvan € 566 miljard bij de 42 fondsen die al in het nieuwe stelsel zitten.
Hoe waardeer je je pensioen als je het meetelt?
Is je fonds op grond van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) naar het nieuwe stelsel overgestapt, dan is het persoonlijke pensioenvermogen dat het fonds toont de eenvoudigste waarde. Volgens de Rijksoverheid moeten alle regelingen uiterlijk op 1 januari 2028 zijn overgestapt. PFZW stapte op 1 januari 2026 over en laat deelnemers sinds eind juli 2026 maandelijks hun pensioenvermogen zien in de eigen online omgeving. Dat bedrag is bruto, vóór de inkomstenbelasting bij uitkering, en beweegt mee met het rendement van het fonds.
Zonder zo'n bedrag kun je het jaarbedrag uit het overzicht van je fonds of van Mijnpensioenoverzicht.nl kapitaliseren. Stel dat je 45 bent en € 12.000 bruto per jaar hebt opgebouwd vanaf je 68e. Ga uit van 19 jaarlijkse uitkeringen, ongeveer in lijn met de CBS-prognose dat 65-jarigen in 2031 nog 21,02 jaar leven, en reken elke uitkering met een vaste rente terug naar vandaag.
| Disconteringsvoet | Waarde op 68 jaar | Waarde nu (45 jaar) |
|---|---|---|
| 1% | € 209.000 | € 166.000 |
| 2% | € 192.000 | € 122.000 |
| 3% | € 177.000 | € 90.000 |
Zonder terugrekenen tellen de 19 uitkeringen op tot € 228.000, dus hetzelfde pensioen is vandaag ongeveer € 90.000 tot € 166.000 waard, afhankelijk van één aanname. Kies een percentage en houd het vast, zodat veranderingen in het bedrag uit je pensioen komen en niet uit je rekenmethode. Het voorbeeld rekent met jaarlijkse uitkeringen en brutobedragen.
Hoe Gylder hierbij past
Gylder (gylder.nl) is een vermogensdashboard, geen budget-app, en berekent geen waarde voor je pensioen. Op de pagina /features staan tags om rekeningen te groeperen, met "Pension" als een van de voorbeelden, en opgeslagen weergaven met een eigen naam, zoals "Everything excluding pension". Samen tonen ze je vermogen met en zonder pensioen, op basis van de waarde die je zelf vastlegt.
Wat dit niet vertelt
Dit artikel gaat alleen over werkgeverspensioen en laat de AOW buiten beschouwing, net als lijfrentes en banksparen, die we apart behandelen in ons artikel over de drie pensioenpijlers. Een gekapitaliseerde waarde is een schatting die nabestaandenpensioen, belasting en je levensduur negeert. Dit artikel is algemene informatie, geen financieel advies.
Veelgestelde vragen
Telt het CBS pensioen mee in het vermogen van huishoudens? Niet in de gewone vermogensstatistiek, omdat pensioen vrijelijk beschikbaar noch overdraagbaar is. De nationale rekeningen tellen pensioenvorderingen wel als bezit van huishoudens.
Valt mijn werkgeverspensioen in box 3? Nee. Je pensioenaanspraak is geen bezitting in box 3, en het pensioen is belast als inkomen in box 1 zodra het wordt uitgekeerd.
Krijgen je erfgenamen je pensioenvermogen als je overlijdt? In het algemeen niet als bedrag ineens, zoals bij spaargeld. Overlijd je vóór je pensioen, dan krijgen je partner en kinderen een nabestaandenpensioen zoals je regeling dat vastlegt, en sommige regelingen hebben er geen.