Schulden in box 3: studieschuld, schuldendrempel en wat telt

Welke schulden je box 3-belasting verlagen, hoe de schuldendrempel van € 3.800 werkt en waarom je DUO-schuld aflossen in box 3 bijna niets oplevert.

Gylder Team5 min lezenLees met AI

In 2026 verlagen schulden in box 3 je belasting pas boven een drempel van € 3.800 per persoon, of € 7.600 voor fiscale partners. Het deel daarboven verlaagt je grondslag en krijgt een forfaitair rendement van 2,70%, dat van je rendement op bezittingen afgaat. Een studieschuld bij DUO telt mee, maar de hypotheek op je eigen woning niet.

Dat is van belang als je je studieschuld met spaargeld wilt aflossen, want het effect in box 3 is veel kleiner dan veel mensen denken. Hieronder lees je welke schulden meetellen, zie je een rekenvoorbeeld uit 2026 en de regels voor partners.

Welke schulden tellen mee in box 3?

In box 3 tellen consumptieve schulden zoals een autolening mee, net als een negatief banksaldo, een lening voor aandelen of een tweede woning en een studieschuld volgens de Wet studiefinanciering, aldus de Belastingdienst. Een studieschuld die nog een gift kan worden, zoals een prestatiebeurs, telt nog niet mee.

Een paar grote schulden vallen er buiten. De hypotheek op je eigen woning (eigenwoningschuld) hoort in box 1, en ondernemingsschulden en schulden tussen fiscale partners tellen ook niet mee. Onbetaalde inkomstenbelasting is evenmin een schuld in box 3. Kwam een op tijd aangevraagde aanslag te laat om vóór 1 januari te betalen, dan mag je hem wel van je banktegoeden aftrekken, zoals de Belastingdienst over belastingschulden uitlegt.

Schulden waardeer je op 1 januari, dezelfde peildatum in box 3 als voor je bezittingen. In Mijn DUO staat je studieschuld op 31 december onder 'Schuldhistorie'. Volgens DUO hoef je hem alleen op te geven als hij boven de drempel ligt en je bezittingen boven het heffingsvrij vermogen uitkomen.

Betaal je minder box 3 als je je studieschuld aflost?

Je studieschuld aflossen met spaargeld verandert je box 3-belasting nauwelijks, en in 2026 kan die er zelfs iets door stijgen. Neem een alleenstaande met € 80.000 spaargeld, € 30.000 aan beleggingen en een DUO-schuld van € 25.000 op 1 januari 2026. De Belastingdienst rekent voor 2026 met 1,28% op banktegoeden, 6,00% op beleggingen, 2,70% op schulden, een heffingsvrij vermogen van € 59.357 en een tarief van 36%.

Alleenstaande, 1 januari 2026Schuld laten staanSchuld afgelost met spaargeld
Spaargeld€ 80.000€ 55.000
Beleggingen€ 30.000€ 30.000
Schuld die meetelt (boven € 3.800)€ 21.200€ 0
Rendementsgrondslag€ 88.800€ 85.000
Forfaitair rendement€ 2.251,60€ 2.504,00
Box 3-belastingongeveer € 269ongeveer € 272

Met de aflossing lever je € 25.000 spaargeld in met een forfaitair rendement van 1,28%, maar je verliest ook € 21.200 schuldaftrek tegen 2,70%. Het rendement over wat overblijft stijgt daardoor, en de lagere grondslag maakt dat niet goed. Tegenover helemaal geen schuld scheelt de schuld je zo'n € 199 per jaar, maar dat voordeel haal je niet binnen door af te lossen met geld dat je al hebt.

De echte afweging ligt buiten box 3, tussen de rente die DUO rekent en wat je spaargeld oplevert. DUO zet de rente steeds voor vijf jaar vast, en een periode die in 2026 begon loopt tegen 2,33% in het stelsel SF35 of 2,29% in SF15, volgens DUO. Bij 2,33% kost een schuld van € 25.000 je ongeveer € 583 per jaar, terwijl periodes die in 2027 beginnen naar 2,70% en 3,28% gaan. Aflossen kost geen boete, en een schuld die aan het eind van de aflosfase overblijft wordt automatisch kwijtgescholden.

Hoe werkt de schuldendrempel voor fiscale partners?

Ben je heel 2026 fiscale partners, dan geldt één drempel van € 7.600 voor jullie gezamenlijke schulden. Heeft alleen jouw partner de studieschuld van € 25.000, dan telt er € 17.400 mee in box 3, minder dan de € 21.200 die een alleenstaande zou aftrekken.

Jullie delen ook een heffingsvrij vermogen van € 118.714 en mogen de rest van de grondslag verdelen in elke verhouding die samen 100% is. Met de € 110.000 aan bezittingen uit het voorbeeld betalen jullie geen box 3-belasting, zodat de schuld voor jullie niets uitmaakt. Ons artikel over samen vermogen bijhouden legt die verdeling uit.

Hoe Gylder hierbij past

Gylder (gylder.nl) is een vermogensdashboard en geen budget-app, en laat je bezittingen en schulden naast elkaar zien in één nettovermogen. Gylder maakt elke dag een momentopname van gekoppelde rekeningen, terwijl je een DUO-schuld zelf invoert, zodat je schuld op 1 januari naast je spaargeld staat. Je box 3-belasting berekent Gylder niet.

Wat dit niet vertelt

Het voorbeeld rekent met de parameters van 2026 voor een alleenstaande, en de percentages voor schulden en banktegoeden blijven voorlopig tot begin 2027. Voor 2027 staat het heffingsvrij vermogen in het Belastingplan 2027 op € 60.098, nadat het kabinet op 3 november 2026 de geplande verlaging schrapte, maar het parlement moet nog stemmen. De tegenbewijsregeling kan de uitkomst veranderen, zoals ons artikel over box 3 over spaargeld laat zien. Dit artikel is algemene informatie, geen financieel advies.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn studieschuld bij DUO opgeven in box 3? Alleen als je schulden boven € 3.800 uitkomen, of € 7.600 met een fiscale partner, en je bezittingen boven het heffingsvrij vermogen liggen. Anders maakt het voor je box 3-belasting niets uit.

Is de rente op je studieschuld aftrekbaar? In box 1 bestaat er geen aparte aftrek voor DUO-rente. De schuld werkt alleen via box 3, waar het deel boven de drempel je grondslag verlaagt en in 2026 meetelt tegen een forfaitair rendement van 2,70%.

Telt een hypotheek mee als schuld in box 3? Niet de hypotheek op de woning waarin je zelf woont, want die valt in box 1. Een lening voor een tweede woning of een woning die je verhuurt telt wel als schuld in box 3.

Gerelateerde Artikelen