Wie samen vermogen bijhoudt, haalt al snel twee vragen door elkaar: wie juridisch eigenaar is van wat, en hoe box 3 met jullie vermogen omgaat. In 2026 tellen fiscale partners hun spaargeld en beleggingen bij elkaar op en delen ze een heffingsvrij vermogen van € 118.714. De grondslag mogen ze in elke verhouding verdelen, los van wie het geld bezit.
Dat onderscheid doet ertoe, omdat het juridische antwoord bepaalt wat er gebeurt bij een scheiding of overlijden, terwijl het fiscale antwoord vooral bepaalt wie betaalt. Dit artikel legt beide uit, rekent een stel met ongelijk spaargeld door volgens de regels van 2026 en laat zien hoe je een gezamenlijk overzicht inricht.
Wat is van wie bij trouwen, geregistreerd partnerschap of samenwonen?
Voor huwelijken en geregistreerde partnerschappen vanaf 1 januari 2018 geldt volgens de Rijksoverheid automatisch een beperkte gemeenschap van goederen. Wat je tijdens het huwelijk verwerft, wordt gezamenlijk, terwijl bezit van vóór het huwelijk en erfenissen en schenkingen privé blijven. Wie vóór 2018 trouwde, deelt meestal alles in de oude algehele gemeenschap van goederen, tenzij de notaris huwelijkse voorwaarden heeft opgesteld waarmee meer privé blijft.
Bij samenwonen werkt het andersom, want zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap bestaat er geen automatische gemeenschap van goederen. Je hebt geen rechten tegenover elkaar zolang je die niet vastlegt in een samenlevingscontract, dus een rekening op één naam is van die persoon. Voor een gezamenlijke woning laat ons artikel over je partner uitkopen bij een gezamenlijke woning zien hoe ieders aandeel later de uitkoopsom bepaalt.
Hoe verdelen fiscale partners box 3 in 2026?
Getrouwden en geregistreerde partners zijn automatisch fiscale partners. Ongehuwde samenwoners op hetzelfde adres zijn het als ze voldoen aan een van de voorwaarden van de Belastingdienst, zoals een notarieel samenlevingscontract, een kind samen of een gezamenlijke eigen woning waarin ze allebei wonen. Fiscale partners geven de bezittingen en schulden van allebei op 1 januari aan, en elke verdeling van de gezamenlijke grondslag mag, als het totaal maar 100% is.
Neem Anna, die € 160.000 spaargeld heeft, en Bas, die € 20.000 heeft, met samen een gezamenlijke rekening van € 20.000. In 2026 geldt voor spaargeld een fictief rendement van 1,28% (een voorlopig percentage) en is het tarief in box 3 36%. Hun gezamenlijke fictieve rendement is daarmee € 2.560, en hun grondslag is € 200.000 min € 118.714, oftewel € 81.286. De tabel volgt de rekenmethode van de Belastingdienst.
| Situatie 2026 | Box 3-belasting Anna | Box 3-belasting Bas | Totaal |
|---|---|---|---|
| Fiscale partners, grondslag 50/50 verdeeld | € 187 | € 187 | € 374 |
| Fiscale partners, hele grondslag bij Anna | € 374 | € 0 | € 374 |
| Geen fiscale partners, gezamenlijke rekening half-half | € 509 | € 0 | € 509 |
Omdat box 3 één vlak tarief heeft, verandert de verdeling de box 3-belasting zelf niet, die in beide gevallen € 374 blijft. Wel wijst de Belastingdienst erop dat de verdeling van gezamenlijke inkomensbestanddelen invloed kan hebben op wat je in totaal betaalt of terugkrijgt, en in de online aangifte kun je verdelingen vergelijken. Zonder fiscaal partnerschap is de rekening € 135 hoger, doordat de € 30.000 van Bas onder zijn eigen heffingsvrij vermogen van € 59.357 blijft en het ongebruikte deel niet naar Anna kan.
Samen vermogen bijhouden: één overzicht of twee?
Een gezamenlijk overzicht toont het getal waarmee de aangifte rekent, terwijl twee persoonlijke overzichten laten zien wat ieder juridisch bezit, dus de meeste stellen hebben ze allebei nodig. In de praktijk houd je elke persoonlijke rekening apart bij, markeer je de en/of-rekening als gezamenlijk en noteer je wie wat heeft ingebracht in de woning. Komen daar een spaarrekening voor een kind en een oude rekening bij, dan heb je al snel vijf of meer rekeningen bij verschillende banken, zoals ons artikel over spaargeld bij meerdere banken bijhouden laat zien.
Hoe Gylder hierbij past
Gylder (gylder.nl) is een vermogenstracker en geen budgetapp. Je kunt rekeningen groeperen met eigen tags en daarop filteren, en de functiepagina toont als voorbeeld een opgeslagen weergave voor gezamenlijke rekeningen. Gedeelde toegang of meerdere gebruikers staan niet beschreven op gylder.nl, en volgens het privacybeleid worden de gegevens van elk account versleuteld met een sleutel die uniek is voor dat account.
Wat dit niet vertelt
Het voorbeeld gebruikt de regels van 2026 met alleen spaargeld, en laat heffingskortingen, toeslagen en de mogelijkheid om je werkelijke rendement op te geven buiten beschouwing. Box 3 voor 2027 en later ligt nog bij de Tweede Kamer, die de stemming heeft gepland op 12 november 2026. Dit artikel is algemene informatie, geen financieel advies.
Veelgestelde vragen
Is het voordeliger om de hele box 3-grondslag bij één partner te zetten? Voor de box 3-belasting zelf maakt het niet uit, omdat het tarief vlak 36% is en het totaal bij elke verdeling gelijk blijft. Voor je totale belastingpositie kan de verdeling wel verschil maken, en daarom kun je in de online aangifte verdelingen vergelijken.
Krijgen ongehuwd samenwonenden het dubbele heffingsvrij vermogen? Alleen als ze het hele jaar fiscale partners zijn, bijvoorbeeld door een notarieel samenlevingscontract, een kind samen of een gezamenlijke eigen woning waarin ze allebei wonen. Samenwoners die aan geen van die voorwaarden voldoen, hebben in 2026 ieder een eigen heffingsvrij vermogen van € 59.357.
Hoe geef je een en/of-rekening aan als je geen fiscale partners bent? Volgens de Belastingdienst geef je dan alleen het deel van de rekening aan dat van jou is, dus het geld dat je zelf hebt gestort of dat iemand anders voor jou heeft gestort.