Vanaf 1 januari 2028 wil het kabinet de meeste beleggingen pas belasten als je ze verkoopt. Je moet je beleggingswinst voor box 3 dan grotendeels zelf bijhouden: wat je betaalde, wat je ontving en waarvoor je verkocht. Stand 24 oktober 2026 is dit nog een voorstel, en banken zeggen dat ze de aangifte over 2028 niet vooraf kunnen invullen.
Aanleiding is een interview met minister van Financiën Eelco Heinen bij RTL Z op 6 oktober 2026. Hij zei dat de bewijslast bij de belastingplichtige ligt en dat beleggers misschien elke aan- en verkoop moeten vastleggen. In dit artikel lees je welke stukken je bewaart, hoe lang en wat er nog kan veranderen.
Waarom moet je vanaf 2028 zelf je beleggingswinst bijhouden?
Je moet je winst zelf bijhouden omdat een belasting over gerealiseerde winst de prijs nodig heeft die je oorspronkelijk betaalde. Nu rekent de Belastingdienst met een fictief rendement over de waarde van je bezittingen op 1 januari, zodat één jaarcijfer van je broker volstaat. De Kamerbrief van 29 september 2026 vervangt dat vanaf 2028 door een vermogenswinstbelasting op alle financiële instrumenten, zoals aandelen, obligaties, fondsen en opties. Die zijn goed voor ongeveer 90% van het box 3-vermogen met waardeontwikkeling. Je betaalt dan over verkoopprijs min aankoopprijs, plus dividend en rente bij ontvangst, min kosten, en dat is precies het verschil tussen een vermogenswinstbelasting en een vermogensaanwasbelasting.
Heinen maakte de praktische gevolgen bij RTL Z expliciet. Op de vraag of beleggers elke aan- en verkoop van bijvoorbeeld Shell- of ASML-aandelen moeten bijhouden, zei hij dat dat kan, en hij wees op de portefeuilleoverzichten die brokers nu al leveren. Volgens EY en Financieel Onafhankelijk Blog gebruikt de ontwerp-novelle die bij de Raad van State ligt de waarde op 1 januari 2028 als aankoopprijs voor bestaande posities, zodat eerdere winst onbelast blijft. Volgens diezelfde ontwerp-novelle krijgen alle stukken van één effect één gemiddelde verkrijgingsprijs, net als in box 2, en die verandert bij elke nieuwe aankoop.
Vullen banken je box 3-aangifte over 2028 vooraf in?
Nee, zoals het er nu voor staat kunnen banken het box 3-deel van je aangifte over 2028 niet vooraf invullen. Het kabinet schreef op 29 september 2026 dat banken ten minste in het eerste jaar geen gegevens kunnen aanleveren voor de vooraf ingevulde aangifte. Omdat je de aangifte over een jaar in het voorjaar daarna doet, is de eerste aangifte zonder vooraf ingevulde beleggingsgegevens de aangifte die je in het voorjaar van 2029 indient.
De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) was op 7 oktober bij BNR concreter, toen voorzitter Medy van der Laan zei dat banken ongeveer 18 maanden nodig hebben zodra regels en technische specificaties vaststaan. Vooraf invullen kan daardoor misschien vanaf 2029 weer, als er uiterlijk in de eerste helft van 2027 duidelijkheid is. De administratie voor de aangifte over 2028 begint hoe dan ook op 1 januari 2028, en een aankoop leg je veel makkelijker meteen vast dan dat je hem jaren later reconstrueert.
Welke gegevens bewaar je voor de Belastingdienst?
Bewaar alles wat een aankoopprijs, een verkoopprijs, een ontvangen bedrag of een kostenpost aantoont, omdat dat de bouwstenen zijn van het voorgestelde box 3-resultaat. Het meeste staat nu in je brokeraccount, maar platforms veranderen en de downloadgeschiedenis is soms beperkt, dus een eigen kopie is veiliger. Je DEGIRO-jaaroverzicht dekt meerdere onderdelen tegelijk, al vervangt het de losse orderbevestigingen niet, dus in de praktijk gaat het om deze documenten:
- orderbevestigingen van elke aan- en verkoop, met datum, aantal, koers en transactiekosten, die het wetsvoorstel bij de aankoopprijs optelt;
- jaaroverzichten van elke broker, bank en fondsaanbieder;
- de waarde van elke positie op 1 januari 2028, die volgens de ontwerp-novelle de aankoopprijs wordt van wat je al bezit;
- overzichten van ontvangen dividend en rente, inclusief ingehouden Nederlandse dividendbelasting van 15%, die je verrekent met de inkomstenbelasting en moet opgeven;
- overzichten van overige kosten, zoals servicekosten, valutakosten en bewaarloon.
Hoe lang bewaar je je beleggingsadministratie?
Als particulier heb je geen wettelijke bewaarplicht, maar de Belastingdienst noemt het verstandig om bonnetjes, bankafschriften en andere bewijsstukken te bewaren. De navorderingstermijn bepaalt het praktische minimum. De Belastingdienst kan tot 5 jaar na het einde van het belastingjaar een navorderingsaanslag opleggen, of tot 12 jaar bij inkomen of vermogen in het buitenland. Bij een belasting over gerealiseerde winst komt een aankoop pas in je aangifte terug in het jaar waarin je verkoopt, waardoor die termijn veel verder weg komt te liggen.
Stel dat je in maart 2028 een ETF koopt en die in 2040 verkoopt. De aankoopbevestiging hoort dan bij je aangifte over 2040, dus bewaar je hem tot minstens eind 2045, of tot eind 2052 als de ETF bij een buitenlandse broker staat. Je waarden op 1 januari 2028 blijven op dezelfde manier van belang zolang je iets bezit wat je op die datum al had. Verliezen zijn nog een reden, want volgens het oorspronkelijke wetsvoorstel kun je alleen het deel van een verlies boven € 500 verrekenen, en dat zonder tijdslimiet met latere jaren.
Wat is stand 24 oktober 2026 nog onzeker?
Bijna alles over 2028 is nog een voorstel, en het tijdpad is krap. De Raad van State brengt naar verwachting rond 28 oktober 2026 spoedadvies uit, en het kabinet wil de novelle uiterlijk 2 november naar de Tweede Kamer sturen. Beide Kamers moeten hem daarna vóór 31 december 2026 aannemen om in 2028 te kunnen starten.
Ook de details die je administratie bepalen kunnen nog schuiven. Het heffingsvrij resultaat van € 1.000 vanaf 2028 staat mogelijk ter discussie, nu Heinen zei dat hij wil kijken naar het ontzien van kleine spaarders, en het wetsvoorstel rekent met een tarief van 36%. Volgens de lezing van EY blijven spaargeld, direct gehouden crypto en een aantal andere bezittingen in 2028 en 2029 onder een jaarlijkse vermogensaanwasbelasting, voordat ze in 2030 overgaan naar een vermogenswinstbelasting. In ons overzicht van de box 3-voorstellen van september 2026 lees je meer over die parameters.
Hoe Gylder hierbij past
Gylder (gylder.nl) is een vermogensdashboard en geen budget-app, en het berekent geen box 3-belasting en doet geen aangifte. Het bewaart wel veel van het ruwe materiaal, zoals per positie wat je betaalde, wat die nu waard is en je ongerealiseerde winst, samen met transacties en dividendinkomen. De aankoopwaarde in Gylder is wat je betaalde, en dat is niet per se de fiscale gemiddelde verkrijgingsprijs uit de ontwerp-novelle, dus gebruik het als administratie en niet als belastingberekening.
Een dagelijkse momentopname bouwt je tijdlijn op, waarin dus ook een waarde rond 1 januari 2028 komt te staan. DEGIRO-gegevens komen binnen via de CSV-export van je account, Bitvavo en Coinbase via read-only API-sleutels, en bankrekeningen op grond van PSD2. Het ontkoppelen van een account verwijdert ook de bijbehorende historie, dus het is verstandig om met de export in één klik een eigen kopie te bewaren.
Wat dit niet vertelt
Dit artikel beschrijft een voorstel met de stand van 24 oktober 2026, en de uiteindelijke wet kan afwijken op de beginwaarde, de methode van de gemiddelde prijs, het heffingsvrij resultaat en de startdatum. Heb je grote posities, buitenlandse rekeningen of derivaten, dan kan een belastingadviseur je vertellen wat je in jouw situatie moet vastleggen. Dit artikel is algemene informatie, geen financieel advies.
Veelgestelde vragen
Moet ik vanaf 2028 zelf mijn beleggingswinst bijhouden voor box 3? Als het voorstel wet wordt, komt het daar in de praktijk op neer, omdat de box 3-belasting over financiële instrumenten dan afhangt van aankoop- en verkoopprijzen en banken dat voor 2028 niet vooraf invullen. Minister Heinen zei dat de bewijslast bij de belastingplichtige ligt, dus je eigen orderbevestigingen en jaaroverzichten bewaren is het verstandige uitgangspunt.
Is mijn box 3-aangifte over 2028 vooraf ingevuld door de bank? Nee, volgens de Kamerbrief van 29 september 2026 kunnen banken ten minste over het eerste jaar geen gegevens aanleveren, dus niet voor de aangifte die je in het voorjaar van 2029 doet. De NVB zegt dat vooraf invullen vanaf 2029 misschien weer kan.
Wordt winst van vóór 2028 belast als ik later verkoop? Volgens de ontwerp-novelle niet, omdat de waarde op 1 januari 2028 de aankoopprijs wordt van posities die je dan al hebt. De keerzijde is dat een ongerealiseerd verlies van vóór 2028 ook niet meetelt.
Hoe wordt dividend vanaf 2028 in box 3 behandeld? Volgens de ontwerp-novelle zoals EY die weergeeft, tellen dividend en rente mee voor je box 3-resultaat in het jaar waarin je ze ontvangt. Een accumulerend fonds keert niets uit, waardoor het herbelegde dividend in de koers terechtkomt en pas bij verkoop wordt belast, al kan die uitwerking nog veranderen.