In 2026 is je jaarruimte 30% van je inkomen uit 2025 boven de AOW-franchise van €19.172, min 6,27 keer je factor A. Is je pensioenregeling al naar de nieuwe regels overgezet, dan gaat in plaats daarvan je pensioenpremie eraf, en het maximum is €35.589. Tot dat bedrag mag je wat je in 2026 inlegt voor een lijfrente aftrekken van je inkomen in box 1.
Die ruimte telt vooral als je zzp'er bent zonder pensioen via een werkgever, want dan is de jaarruimte je belangrijkste fiscaal gunstige route naar een eigen pensioen. Werknemers hebben vaak veel minder ruimte, en de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel verandert hoe die ruimte wordt berekend. In dit artikel lees je de formule voor 2026, twee rekenvoorbeelden, hoe de reserveringsruimte voor ongebruikte jaren werkt en hoe een lijfrente wordt belast.
Hoe bereken je je jaarruimte in 2026?
Je jaarruimte voor 2026 bereken je op basis van je situatie in 2025, zoals de Belastingdienst uitlegt, en je hebt alleen ruimte als je dat jaar een pensioentekort had. Het vertrekpunt is je premiegrondslag, dat wil zeggen je inkomen uit werk in 2025, zoals winst uit onderneming of loon, min de AOW-franchise. Van die premiegrondslag mag je 30% gebruiken, waarna het pensioen dat je in 2025 al via je werk hebt opgebouwd eraf gaat. Het overzicht van de Belastingdienst met de cijfers voor 2026 bij artikel 3.127 van de Wet inkomstenbelasting 2001 geeft deze bedragen.
| Onderdeel van de jaarruimte 2026 | Bedrag |
|---|---|
| Percentage van de premiegrondslag | 30% |
| AOW-franchise (gaat af van je inkomen 2025) | €19.172 |
| Maximale premiegrondslag | €118.628 |
| Vermenigvuldiger voor factor A (oude regelingen) | 6,27 |
| Maximale jaarruimte | €35.589 |
| Maximale reserveringsruimte | €42.753 |
Omdat de premiegrondslag is begrensd op €118.628, levert inkomen boven €137.800 (het maximum plus de franchise) geen extra ruimte meer op. Je moet de premie bovendien zelf betalen, en je trekt hem alleen af in het jaar waarin je hebt betaald. Voor het precieze bedrag heeft de Belastingdienst het Hulpmiddel lijfrentepremie, dat vraagt om je aangifte van het vorige jaar en de opgave van je pensioenaangroei van je pensioenfonds of verzekeraar.
Twee rekenvoorbeelden voor 2026
Dezelfde formule pakt heel anders uit voor een zzp'er dan voor een werknemer, vooral omdat het pensioen dat je via een werkgever opbouwt van de ruimte afgaat.
Zzp'er met €60.000 winst en geen pensioenopbouw
Stel dat je als zzp'er in 2025 €60.000 winst maakte, gerekend vóór de ondernemersaftrek, en geen pensioen via een fonds opbouwde. Je premiegrondslag is dan €60.000 min €19.172, oftewel €40.828, en 30% daarvan geeft een jaarruimte van €12.248 voor 2026. Blijft je belastbare inkomen in box 1 in 2026 na de aftrek boven €38.883, dan valt het hele bedrag in de tweede schijf van 37,56% die de Belastingdienst noemt. Dat scheelt je ongeveer €4.600 aan inkomstenbelasting. Hoeveel pensioen je in totaal nodig hebt, lees je in pensioen als zelfstandige.
Werknemer met een factor A op het UPO
Stel nu dat je in 2025 €55.000 salaris verdiende en dat je pensioenfonds nog de oude regeling uitvoert, met een factor A van €1.000 op je uniform pensioenoverzicht (UPO). Je premiegrondslag is €35.828, dus 30% geeft €10.748, waar je 6,27 keer €1.000 vanaf haalt, oftewel €6.270. Dan houd je een jaarruimte van €4.478 over, en tegen 37,56% scheelt die aftrek ongeveer €1.682. Factor A is de stijging van je opgebouwde pensioen door het extra dienstjaar, en volgens de Kennisgroep van de Belastingdienst vind je hem op het UPO bij het icoon "Factor A".
Wat verandert er aan de jaarruimte in het nieuwe pensioenstelsel?
De Wet toekomst pensioenen (Wtp) heeft de jaarruimte al met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2023 verhoogd naar 30%, meldt de Belastingdienst. Met dezelfde wijziging ging de terugkijkperiode van zeven naar tien jaar en mag je lijfrentepremie betalen tot vijf jaar na je AOW-leeftijd. Voor werknemers hangt de aftrek nu af van het soort regeling dat hun fonds uitvoert.
In een regeling oude stijl blijft de aftrek 6,27 keer factor A. Is je regeling al overgegaan naar het nieuwe stelsel met een vlakke premie, dan trek je volgens de Kennisgroep in plaats daarvan de premie voor ouderdoms- en partnerpensioen van je ruimte af. Die premie vind je op het UPO bij het icoon "Jaarruimte". Omdat de jaarruimte het vorige jaar volgt, blijft bij een overstap op 1 januari 2026 je ruimte voor 2026 gebaseerd op factor A over 2025, en geldt de premiemethode vanaf 2027. De Rijksoverheid verwachtte dat ruim 9,5 miljoen pensioenen op 1 januari 2026 zouden overgaan, en uiterlijk op 1 januari 2028 moeten alle regelingen over zijn. Deelnemers van ABP houden bijvoorbeeld langer met factor A te maken, omdat ABP op 1 januari 2027 moet overstappen.
Hoeveel reserveringsruimte heb je in 2026?
Je reserveringsruimte is de jaarruimte die je de afgelopen tien jaar niet hebt gebruikt, dus in 2026 kun je volgens de Belastingdienst nog ongebruikte ruimte uit 2016 tot en met 2025 inzetten. Wat je in 2026 op die basis mag aftrekken is begrensd op €42.753, en ongebruikte ruimte uit 2016 vervalt na 2026. Heb je beide soorten ruimte, dan raadt de Belastingdienst aan eerst je reserveringsruimte te gebruiken, zodat oudere jaren niet vervallen terwijl je jaarruimte van nu gewoon doorschuift.
Voor een zzp'er die jarenlang goed verdiende zonder pensioen op te bouwen, loopt dat snel op. In het eerdere voorbeeld zou je in 2026 tot €12.248 plus €42.753 kunnen aftrekken, mits je genoeg ongebruikte ruimte uit eerdere jaren hebt. Ben je geboren vóór 1 september 1953, dan kun je de jaarruimte 2026 niet meer gebruiken, al kun je nog wel reserveringsruimte hebben.
Hoe wordt een lijfrente belast?
Bij een lijfrente betaal je de belasting later in plaats van nu, want je trekt de premie af in box 1 tegen je marginale tarief en betaalt inkomstenbelasting over de uitkeringen zodra die ingaan. Lijfrentepremies staan niet op de lijst van de Belastingdienst met aftrekposten waarvoor de tariefsaanpassing geldt, dus boven €78.426 telt de aftrek tegen het tarief van 49,50%. Je kunt kiezen uit drie vormen: een lijfrenteverzekering, een geblokkeerde spaarrekening (lijfrenterekening, vaak banksparen genoemd) of een beleggingsrekening (lijfrentebeleggingsrecht).
Zolang je opbouwt, blijft het geld buiten box 3. Volgens de fiscale informatie 2026 van de Belastingdienst hoort een lijfrente waarvan je de inleg in box 1 kunt aftrekken niet in box 3. Daar staat tegenover dat het geld vastzit, en als je een lijfrente vroegtijdig afkoopt betaal je inkomstenbelasting over de waarde plus, volgens de Belastingdienst, meestal 20% revisierente. Waar een lijfrente staat naast je AOW en je pensioen via je werk, lees je in de drie pensioenpijlers.
Hoe Gylder hierbij past
Gylder (gylder.nl) is een vermogensdashboard en geen budget-app. Het berekent je jaarruimte niet en adviseert niet over hoeveel je inlegt. Het kan wel het saldo van je lijfrente tonen naast de rest van je vermogen, omdat je alles zonder koppeling handmatig kunt toevoegen, naast bankrekeningen die je via PSD2 koppelt. De functiepagina noemt als voorbeeld een tag "Pension" en een opgeslagen weergave "Everything excluding pension", zodat je je vermogen met en zonder geld ziet waar je pas bij je pensioen aan kunt.
Wat dit niet vertelt
De voorbeelden vereenvoudigen je inkomen, dus gebruik voor je eigen bedrag het hulpmiddel van de Belastingdienst, zeker als je winst en loon combineert of halverwege het jaar van pensioenfonds wisselde. Ook het belastingvoordeel is een schatting, omdat een lager inkomen je inkomensafhankelijke heffingskortingen kan veranderen. Een lijfrente legt ook vast wanneer en hoe je het geld ontvangt, wat telt als je vóór je AOW-leeftijd wilt stoppen met werken. Dit artikel is algemene informatie, geen financieel advies, dus leg een grote inleg voor aan een belastingadviseur.
Veelgestelde vragen
Wat is de maximale jaarruimte in 2026? De maximale jaarruimte in 2026 is €35.589, dat is 30% van de maximale premiegrondslag van €118.628. Dat maximum haal je alleen met een inkomen in 2025 van ongeveer €137.800 of meer en geen pensioenopbouw via je werk.
Kan ik lijfrentepremie voor 2026 nog aftrekken als ik in 2027 betaal? Nee, je mag premie alleen aftrekken in het jaar waarin je hebt betaald, dus een betaling in 2027 telt voor 2027. Jaarruimte die je in 2026 laat liggen, schuift wel door naar je reserveringsruimte voor de tien jaar daarna.
Kan een zzp'er zich aansluiten bij een pensioenfonds in plaats van een lijfrente? Sinds de nieuwe pensioenregels mogen zelfstandigen vrijwillig deelnemen aan het pensioenfonds van hun sector als dat fonds het toestaat, met aftrekbare premies. De Belastingdienst beschrijft dit als een experiment dat loopt tot 1 juli 2028.
Telt een lijfrente mee in box 3? Nee, een lijfrente waarvan je de inleg in box 1 kunt aftrekken, hoort niet bij je vermogen in box 3. Je betaalt later inkomstenbelasting over de uitkeringen.
Wat gebeurt er als ik meer inleg dan mijn jaarruimte? Je mag alleen aftrekken tot je jaarruimte en reserveringsruimte, en volgens de Belastingdienst kun je het meerdere niet in dat jaar of later aftrekken. Controleer je ruimte daarom met het Hulpmiddel lijfrentepremie voordat je inlegt.