Zorgkosten als je eerder stopt: premie, eigen risico en Zvw

Zorgkosten als je eerder stopt met werken: de premie en het eigen risico van € 400 in 2027, de bijdrage Zvw en waarom box 3 daarbuiten valt.

Gylder Team8 min lezenLees met AI

Als je eerder stopt met werken, blijf je de zorgpremie en het verplicht eigen risico betalen: in 2027 gemiddeld ongeveer € 169 per maand en € 400 per jaar. Wat verandert, is de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw. Je werkgever betaalt die niet meer, en jij betaalt hem zelf over pensioen, lijfrente of winst, maar niet over het rendement op sparen en beleggen in box 3.

Dat verschil telt vooral in de jaren tussen je laatste werkdag en je AOW, als er geen salaris is en de premie rechtstreeks van je spaargeld afgaat. Hieronder lees je over welk inkomen je de bijdrage Zvw betaalt, wat premie en eigen risico in 2026 en 2027 kosten en wanneer je nog zorgtoeslag krijgt. Een rekenvoorbeeld laat zien hoe dat uitpakt voor een stel dat vanaf 60 van zijn vermogen leeft.

Wat verandert er aan je zorgkosten als je eerder stopt met werken?

De zorg in Nederland wordt op twee manieren betaald, en stoppen met werken raakt er maar één van. De eerste is de nominale premie aan je zorgverzekeraar plus het eigen risico, die iedere volwassene betaalt, met of zonder baan. De tweede is de inkomensafhankelijke bijdrage op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw), die de Belastingdienst over je inkomen heft. Zolang je in loondienst bent, betaalt je werkgever die als werkgeversheffing Zvw, waardoor je hem nooit op je loonstrook ziet.

Valt het salaris weg, dan hangt de bijdrage af van het inkomen dat ervoor in de plaats komt. Krijg je een WW-uitkering, dan betaalt UWV de werkgeversheffing voor je. Over pensioen, lijfrente of AOW wordt de bijdrage tegen het lagere tarief ingehouden op wat je ontvangt. Heb je winst als zelfstandige of inkomsten uit overig werk, dan betaal je hem via een (voorlopige) aanslag.

Inkomen na het stoppenWie betaalt de bijdrage Zvw20262027 (verwacht)
Loon, WW- of WIA-uitkeringWerkgever of UWV6,10%6,27%
Pensioen, lijfrente, AOWJij, ingehouden op de uitkering4,85%5,02%
Winst, inkomsten uit overig werkJij, via een aanslag4,85%5,02%
Inkomen uit sparen en beleggen (box 3)Geen bijdragegeengeen

Bron: Belastingdienst (percentages 2026, maximum € 79.409); percentages 2027 en maximum van € 82.547 uit de Prinsjesdagstukken 2027 (VWS-begroting en CPB), nog niet definitief.

De percentages gelden tot een maximuminkomen, dat in 2026 € 79.409 is en in 2027 naar verwachting € 82.547. Daarboven betaal je niets meer, zodat je tegen het tarief van 2027 per persoon hooguit ongeveer € 4.144 per jaar kwijt bent.

Betaal je bijdrage Zvw over box 3?

Over inkomen uit sparen en beleggen in box 3 betaal je geen inkomensafhankelijke bijdrage Zvw. De Belastingdienst noemt als grondslag loon, uitkeringen, pensioen, lijfrente-uitkeringen, winst uit onderneming, inkomsten uit overig werk en periodieke uitkeringen zoals partneralimentatie. Het forfaitaire rendement in box 3 staat daar niet bij, en het dividend of de koerswinst op je beleggingen evenmin.

Daardoor maakt het meer uit waar je overbruggingsinkomen vandaan komt dan hoe hoog het is. Een stel dat van een beleggingsportefeuille leeft, betaalt tot de AOW helemaal geen bijdrage Zvw, terwijl een stel dat hetzelfde bedrag uit een lijfrente haalt daar in 2027 5,02% over betaalt. Wie zijn werkgeverspensioen eerder laat ingaan, zit in dezelfde situatie, omdat de uitkering vanaf de eerste maand pensioeninkomen is. In ons artikel over de nadelen van vervroegd pensioen lees je wat die keuze verder kost.

Wat kosten premie en eigen risico in 2026 en 2027?

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) verwacht dat de gemiddelde basispremie in 2027 met € 12,50 stijgt tot € 169 per maand, ofwel € 2.028 per jaar. Dat is een raming, want verzekeraars bepalen hun premie zelf en moeten die uiterlijk 12 november 2026 bekendmaken. DSW maakte als eerste zijn premie bekend: € 173,25 per maand in 2027, € 14,75 meer dan in 2026, aangekondigd op 21 oktober.

Het verplicht eigen risico is sinds 2016 € 385 en gaat volgens de Prinsjesdaginformatie van de overheid in 2027 met de inflatie mee naar € 400. Plannen uit 2025 om het vanaf 2027 te verlagen naar € 165 zijn niet doorgegaan. Het kabinet heeft een extra verhoging van € 60 uitgesteld naar 2028, waarvoor nog een wetswijziging nodig is, dus het bedrag voor 2028 ligt nog niet vast.

Je kunt je eigen risico vrijwillig verhogen met maximaal € 500, in ruil voor een lagere premie. Met een flinke buffer op je spaarrekening kan dat een verstandige ruil zijn, maar alleen als je bereid bent in 2027 tot € 900 aan zorgkosten zelf te betalen.

Krijg je zorgtoeslag als je van je spaargeld leeft?

Wie eerder stopt en van eigen vermogen leeft, krijgt meestal geen zorgtoeslag, omdat de vermogensgrens al eerder knelt dan de inkomenstoets. Op 1 januari 2027 mag je vermogen in box 3 niet hoger zijn dan € 158.748 met een toeslagpartner of € 119.122 zonder. Die grenzen dalen flink ten opzichte van € 184.633 en € 146.011 in 2026, zo maakte de Belastingdienst op 15 oktober 2026 bekend.

Ook bij de inkomenstoets telt box 3 mee. Voor de toeslag is je toetsingsinkomen het verzamelinkomen uit box 1, 2 en 3, zodat het forfaitaire rendement op een groot vermogen je inkomen verhoogt, ook in een jaar waarin je niets verkoopt. In 2026 liggen de inkomensgrenzen op € 40.857 voor een alleenstaande en € 51.142 voor partners samen. De inkomensgrenzen voor 2027 staan nog niet op de site van de Belastingdienst, terwijl het kabinet een maximale zorgtoeslag van ongeveer € 140 per maand voor alleenstaanden heeft aangekondigd.

Rekenvoorbeeld: een stel dat van 60 tot de AOW van box 3 leeft

Neem een stel dat begin 2027 allebei 60 wordt, op 1 januari stopt met werken en leeft van € 750.000 aan spaargeld en beleggingen. We nemen aan dat hun AOW ingaat op 67 jaar en 3 maanden, de leeftijd die in 2031 geldt, want voor wie in 1967 is geboren ligt de AOW-leeftijd nog niet vast. Dat geeft een overbrugging van zeven jaar en drie maanden, en in ons artikel over stoppen op je 60e lees je hoe je de rest van zo'n overbrugging betaalt.

Tegen de verwachte gemiddelde premie van 2027 betaalt het stel samen € 338 per maand, ofwel € 4.056 per jaar, plus maximaal € 800 eigen risico. Over 87 maanden is dat € 29.406 aan premie, en het eigen risico voegt over de kalenderjaren 2027 tot en met 2034 hooguit € 6.400 toe. Samen is dat ongeveer € 35.800 in prijzen van 2027, zonder premiestijgingen. Een bijdrage Zvw betalen ze in die periode niet, omdat box 3 is vrijgesteld, en zorgtoeslag krijgen ze niet, omdat hun vermogen ver boven de vermogensgrens ligt.

Dat beeld verandert als ze de overbrugging anders financieren. Haalt ieder € 25.000 per jaar uit een lijfrente, dan kost de bijdrage van 5,02% hen samen € 2.510 per jaar, ongeveer € 18.200 over de hele overbrugging. Vanaf de AOW-leeftijd betalen ze de bijdrage hoe dan ook over AOW en pensioen, bij een aangenomen € 30.000 per persoon per jaar € 1.506 per persoon tegen het tarief van 2027.

Hoe Gylder hierbij past

Gylder (gylder.nl) is een vermogensdashboard, geen budget-app. Transacties van je gekoppelde bankrekeningen worden automatisch gecategoriseerd, zodat premiebetalingen en zorgkosten als eigen uitgavenpost zichtbaar zijn, en je spaargeld en beleggingen staan in hetzelfde overzicht terwijl je erop interen. De vermogensgrens voor zorgtoeslag kijkt naar 1 januari, dus een gedateerd beeld van je vermogen op die dag helpt. De cijfers over huishoudelijke uitgaven geven een ijkpunt voor de rest van je begroting.

Wat dit niet vertelt

Het rekenvoorbeeld gebruikt voor elk jaar de bedragen van 2027, terwijl de premie de afgelopen jaren bijna steeds is gestegen en het eigen risico opnieuw wordt geïndexeerd. Aanvullende verzekering, tandarts, eigen bijdragen voor geneesmiddelen en de regels voor langdurige zorg blijven buiten beschouwing, en we gaan ervan uit dat beide partners in Nederland wonen. Combineer je vervroegd pensioen, lijfrente en box 3-inkomen, dan hangen bijdrage en toeslag af van de precieze mix, dus controleer je voorlopige aanslag of vraag een belastingadviseur. Dit artikel is algemene informatie, geen financieel advies.

Veelgestelde vragen

Moet ik bijdrage Zvw betalen als ik geen inkomen heb? Nee, komt je enige inkomen uit sparen en beleggen in box 3, dan betaal je geen inkomensafhankelijke bijdrage Zvw, maar wel de premie aan je zorgverzekeraar en het eigen risico.

Gaat het eigen risico in 2027 omlaag? Nee, het verplicht eigen risico stijgt in 2027 door indexatie van € 385 naar € 400. Het eerdere plan om het vanaf 2027 te verlagen naar € 165 is niet doorgegaan.

Betalen gepensioneerden bijdrage Zvw over hun AOW? Ja, de bijdrage van 4,85% in 2026 wordt ingehouden op de AOW en op het werkgeverspensioen, en voor 2027 is het verwachte percentage 5,02%.

Telt een lijfrente-uitkering mee voor de bijdrage Zvw? Ja, over lijfrente-uitkeringen waarop loonheffing wordt ingehouden, betaal je de bijdrage tegen het lagere tarief, net als over pensioen.

Wat is de gemiddelde zorgpremie in 2027? Het ministerie verwacht een gemiddelde premie van € 169 per maand in 2027, € 12,50 meer dan in 2026. Verzekeraars maken hun eigen premie uiterlijk 12 november 2026 bekend.

Gerelateerde Artikelen