Raad van State over box 3: wat het advies betekent en wat er nu gebeurt

De Raad van State noemt invoering van de nieuwe box 3 in 2028 niet verantwoord. Wat het advies zegt, hoe het kabinet reageert en wat 2027 en 2028 brengen.

Gylder Team5 min lezenLees met AI

In een advies van 28 oktober, gepubliceerd op 2 november 2026, raadde de Raad van State het kabinet af de box 3-novelle ongewijzigd in te dienen, omdat invoering per 2028 niet verantwoord is. Het kabinet schoof de nieuwe vermogenswinstbelasting daarop door naar 1 januari 2029 en schrapte de verlaging van het heffingsvrij vermogen 2027 naar € 30.846.

Welke regels in 2027 en 2028 gelden, hangt af van stemmingen die nog komen. Je leest hier wat de Raad van State en de Belastingdienst concludeerden, hoe het kabinet reageerde en welke drie scenario's er zijn. Het gaat om voorstellen, nog geen wet (stand 7 november 2026), en we werken het artikel bij na de stemming in de Tweede Kamer op 12 november en na het besluit van de Eerste Kamer.

Wat zeiden de Raad van State en de Belastingdienst?

De Raad van State had een aantal bezwaren bij de novelle (wetsvoorstel 37 053). Volgens het advies doet een stelselwijziging met spoed via een novelle afbreuk aan de zorgvuldigheid van het wetgevingsproces. De Raad noemde het kwetsbaar om sommige bezittingen bij verkoop te belasten en andere over de jaarlijkse aanwas, ook voor korte tijd, en vond de dekking incompleet.

De belangrijkste aanbeveling was om de Wet werkelijk rendement box 3 in te trekken, de novelle niet in te dienen en heel box 3 in 2030 in één keer over te zetten op een vermogenswinstbelasting. Als alternatief kon de novelle pas in 2030 ingaan, zodat het huidige forfaitaire stelsel met de tegenbewijsregeling ook in 2028 en 2029 zou blijven gelden.

De Belastingdienst was in zijn uitvoeringstoets van 22 oktober 2026 even negatief en noemde 2028 onuitvoerbaar, omdat banken de gegevens om winsten te berekenen niet op tijd kunnen leveren. Daardoor is een vooringevulde aangifte onmogelijk en worden controles grotendeels willekeurig. Voor 2029 is invoering alleen haalbaar met volledige bankgegevens en als beide Kamers uiterlijk 31 december 2026 instemmen, tegen eenmalig 252 fte en ongeveer € 31 miljoen.

Hoe reageert het kabinet, en wat is de planning?

Het kabinet volgt het advies maar deels. In het nader rapport van 2 november en een Kamerbrief van 3 november 2026schuift het de vermogenswinstbelasting voor vastgoed en financiële instrumenten (aandelen, obligaties, fondsen) door naar 1 januari 2029. Alleen als gesprekken met de banken dat mogelijk maken, wordt dat alsnog 2028. Spaargeld en direct gehouden crypto blijven onder een vermogensaanwasbelasting tot een aparte wet die per 2030 wordt verwacht, en één overstap voor alles in 2030 vindt het kabinet niet wenselijk.

Een tweede wijziging raakt vooral spaarders, omdat het kabinet zowel de voorgestelde verlaging van het heffingsvrij vermogen in 2027 als het hogere forfait voor overige bezittingen schrapt. Lagere box 2-tarieven van 2027 tot en met 2030 dekken nu de kosten. De oorspronkelijke plannen staan in ons artikel over de box 3-voorstellen van september 2026.

De Tweede Kamer bespreekt de novelle op 9 november en stemt er volgens de planning op 12 november 2026 over, samen met het Belastingplan 2027. Daarna moet de Eerste Kamer beide vóór 31 december 2026 aannemen, maar op 7 november stond daar nog geen datum voor.

Drie scenario's voor 2027 en 2028

In elk scenario valt 2027 nog onder het huidige forfaitaire stelsel, dus de verschillen beginnen in 2028.

Scenario20272028Daarna
1. Belastingplan 2027 en novelle vóór 31 december aangenomenForfait met tegenbewijs, heffingsvrij vermogen € 60.098Forfait met tegenbewijs, tenzij invoering in 2028 toch haalbaar blijkt2029: belasting bij verkoop op vastgoed en financiële instrumenten; spaargeld en crypto belast over de jaarlijkse aanwas tot een latere wet
2. Belastingplan 2027 aangenomen, novelle nietAls scenario 1Open; hangt af van wat de Eerste Kamer met de Wet werkelijk rendement box 3 doetRoute van de Raad van State: nieuw wetsvoorstel met vermogenswinstbelasting voor heel box 3 per 2030
3. Niets aangenomen vóór 31 decemberForfait met tegenbewijs; maatregelen uit het Belastingplan 2027 gaan niet in per 1 januari 2027Forfait met tegenbewijs, omdat niet is voldaan aan de voorwaarde van de Belastingdienst (aanneming uiterlijk 31 december 2026)Open; nieuwe wetgeving nodig

Voor spaarders ziet 2027 er in elk scenario hetzelfde uit. Een alleenstaande met € 60.000 spaargeld blijft onder het heffingsvrij vermogen van € 60.098 uit de fiscale sleuteltabel 2027 en betaalt geen box 3-belasting over spaargeld, terwijl het geschrapte plan € 29.154 zou hebben belast. Sneuvelt het Belastingplan, dan gaan de maatregelen volgens het kabinet niet per 1 januari 2027 in, zonder uitleg per box 3-bedrag.

Voor beleggers wegen de scenario's zwaarder, omdat de tegenbewijsregeling beschikbaar blijft zolang het huidige stelsel geldt. Dat helpt als je werkelijk rendement lager is dan het forfaitaire, en in scenario 1 begint in 2029 de overstap van jaarlijkse aanwas naar belasting bij verkoop.

Hoe Gylder hierbij past

Gylder (gylder.nl) is een vermogensdashboard en geen belastingprogramma, dus het berekent je box 3-belasting niet. Met de dagelijkse momentopnamen en per belegging je aankoopprijs, huidige waarde en ongerealiseerde winst heb je wel de waarden op 1 januari en de cijfers die je voor tegenbewijs nodig hebt.

Wat dit niet vertelt

De scenario's zijn geen voorspellingen, en amendementen of een andere stemming in een van beide Kamers kunnen data en bedragen nog veranderen. De forfaitaire rendementen voor 2027 laat dit artikel buiten beschouwing, dus kijk naar de definitieve wet en overweeg een belastingadviseur voordat je beleggingen verkoopt of tegenbewijs indient. Dit artikel is algemene informatie, geen financieel advies.

Veelgestelde vragen

Gaat het nieuwe box 3-stelsel in 2028 in? Volgens het huidige plan niet. Het kabinet verschoof de start naar 1 januari 2029, met 2028 alleen als de gesprekken met de banken dat haalbaar maken (stand 7 november 2026).

Wordt het heffingsvrij vermogen in box 3 in 2027 gehalveerd? Nee. Het kabinet schrapte op 3 november 2026 de voorgestelde verlaging naar € 30.846, zodat het heffingsvrij vermogen van € 60.098 per persoon uit de fiscale sleuteltabel 2027 het bedrag is waarmee je rekent.

Wat gebeurt er als de Eerste Kamer de novelle niet vóór 31 december aanneemt? Dan blijft het huidige forfaitaire stelsel met tegenbewijs gelden voor 2027 en ten minste 2028, omdat de Belastingdienst aanneming uiterlijk 31 december 2026 als voorwaarde stelt voor het nieuwe stelsel.

Gerelateerde Artikelen